MCQ30

Üstbiliş Ölçeği-30 Ölçeği

ÜBÖ-30 5 alt ölçek içermektedir. Her bir soru (1) kesinlikle katılmıyorum ile (4) kesinlikle katılıyorum şeklinde 1 ile 4 arasında likert tipinde skorlanmaktadır. Ölçekten en az 30 en fazla 120 puan alınabilmektedir. Ölçek skorları arttıkça belirlenen alanlardaki sorun artmaktadır.

1) Endişelenmekle ilgili olumlu inançlar: 1, 7, 10, 20, 23 ve 28. soruların toplam puanıdır ve endişelenmenin, plan yapma ya da problem çözmeye yardımcı olduğunu ve endişelenmeye yönelik olumlu inançları içerir.

2) Endişelenmenin kontrol edilemezliği ve tehlikeliliği hakkındaki negatif inançlar: 2, 4, 9, 11, 16, 22. maddeleri içerir ve iki boyuttan oluşmaktadır. Tehlikelilik: endişelenmenin eğer kontrol edilmez veya durdurulmaz ise kişiye zarar verebileceği inancını içerir. Kontrol edilemezlik: endişenin kontrol edilemeyeceğine dair inancı içerir.

3) Bilişsel güven: 8, 14, 18, 24, 26 ve 29. maddelerin toplam puanı ile hesaplanır ve kişinin kendi bellek ve dikkat yeteneklerine güveninin olmaması ile ilgili inançlarıdır.

4) Düşünceleri kontrol ihtiyacı: 6, 13, 15, 21, 25, 27 maddelerin toplam puanı ile hesaplanır. Olumsuz düşünceleri kontrol etmesi gerektiği, kontrol edememenin zayıflık olduğu ve edemediği takdirde ortaya olumsuz sonuçların çıkacağı ve bu olumsuz sonuçlardan kişinin sorumlu olacağı ve cezalandırılacağına yönelik inançlardır.

5) Bilişsel farkındalık: 3, 5, 12, 17, 19 ve 30. maddelerin toplam puanından oluşur ve kişinin kendi düşünce süreçleri üzerinde sürekli uğraşmasını ifade eder.

Toplam puan: Tüm alt ölçek puanlarının toplanması ile elde edilir.

Yapılan Türkçe geçerlilik güvenilirlik çalışmasında Düşünceleri kontrol ihtiyacı ve Endişelenmenin kontrol edilemezliği ve tehlikeliliği hakkındaki negatif inançlar kısımlarının soruları skorlama ile ilgili birbiri yerine yazılmış olup, orjinal ölçek ve skorlaması üzerinden yapılan değerlendirmede yukarı belirtilen skorlama uygundur.

MCQ-30 (ÜBO-30) ölçeğini indirmek için tıklayınız.

Tosun, A., & Irak, M. (2008). Üstbiliş Ölçeği-30’un Türkçe Uyarlaması, Geçerliği, Güvenirliği, Kaygı ve Obsesif-Kompülsif Belirtilerle İlişkisi. Turk Psikiyatri Dergisi19(1).